Comisiynydd yr Heddlu a Throseddu De Cymru

Stopio a Chwilio

Cliciwch yma i weld ystadegau perfformiad am stopio a chwilio a gynhaliwyd gan Heddlu De Cymru.

Mae Stopio a Chwilio yn bŵer pwysig i’r heddlu ar gyfer cynorthwyo i ostwng troseddu.  O’i ddefnyddio’n briodol, gall alluogi’r heddlu i ddatrys troseddau a allai fod wedi digwydd ac i atal troseddu.  Gall Stopio a Chwilio gynyddu hyder y cyhoedd mewn plismona ond, oherwydd ei natur, gall amharu ar ryddid pobl.  Rhaid, felly, dalu sylw i gydraddoldeb a hawliau dynol wrth ddefnyddio’r pŵer hwn a’i ddefnyddio’n unol â’r gyfraith.

Ar draws Prydain, mae’n parhau’n wir bod pobl dduon a lleiafrifoedd ethnig yn fwy tebygol yn ystadegol o gael eu stopio a’u chwilio na phobl wynion.  Mae hi felly’n allweddol bwysig sicrhau bod Stopio a Chwilio’n cael ei fonitro’n barhaus i sicrhau y defnyddir y pŵer mewn modd teg a heb gamwahaniaethu.  Bydd y broses honno’n gadarnach pan fydd y cyhoedd yn cael y cyfle i graffu ar y defnydd o Stopio a Chwilio.

Swyddogaeth y Comisiynydd Heddlu a Throseddu

Mae’r Comisiynydd Heddlu a Throseddu’n gweithio gyda’r Prif Gwnstabl ac asiantaethau partner i ostwng troseddu, gan sicrhau y cymerir sylw o farn y cyhoedd, gan gynnwys dioddefwyr troseddau.  Mae hefyd yn sicrhau bod pobl De Cymru’n derbyn gwasanaeth heddlu effeithiol ac un sydd yn gynhwysol ac yn hybu cydraddoldeb ac yn ymwrthod â chamwahaniaethu.

Mae digwyddiadau ymgysylltu’r Comisiynydd â phobl dduon a lleiafrifoedd ethnig, gan gynnwys digwyddiadau gyda phobl ifanc, wedi amlygu’r angen i hybu hyder y gymuned mewn stopio a chwilio. Roeddent yn dangos hefyd y dylid sicrhau bod y cyhoedd yn gwybod am berfformiad ac arferion Heddlu De Cymru parthed stopio a chwilio, gan fod llawer o’r cyhoeddusrwydd presennol ynghylch y pŵer yn ymwneud ag ardaloedd daearyddol eraill.  Dymuna’r Comisiynydd weithredu yng ngoleuni’r canfyddiadau a bydd yn parhau i ddal ar gyfleoedd fel hyn i wrando ar farn y cyhoedd ynghylch y modd y defnyddir pwerau topio a chwilio.

Cynllun Cysgodi stopio a chwilio

Mae Heddlu De Cymru yn cynnig cynllun cysgodi stopio a chwilio. Pwrpas y cynllun yw rhoi cyfle i bobl gael cipolwg ymarferol ar waith yr heddlu ar draws amrywiaeth o weithgareddau patrôl a gyflawnir gan swyddogion. Am ragor o fanylion, cliciwch yma.

Beth yw Stopio a Chwilio?

Prif ddiben pwerau stopio a chwilio yw galluogi heddweision i dawelu neu gadarnhau amheuon ynghylch unigolion heb ddefnyddio eu hawl i arestio. Gall heddweision orfod cyfiawnhau defnyddio’r pwerau hynny, parthed chwilio unigolion neu batrwm cyffredinol eu gweithgarwch stopio a chwilio, i’w huwch swyddogion neu mewn llys barn.

Mae sawl deddf sy’n caniatáu i heddweision stopio a chwilio unigolyn neu gerbyd heb arestio neb. Y rhai a ddefnyddir amlaf yw:

•    Cod A o Ddeddf yr Heddlu a Thystiolaeth Droseddol 1984 (PACE Code A), yn ymwneud â chwilio am arfau, eiddo wedi’i ddwyn, tân gwyllt o safon arddangosfa ac eitemau y gellid eu defnyddio i gyflawni trosedd;
•    Adran 23 o Ddeddf Camddefnyddio Cyffuriau 1971, parthed chwilio am gyffuriau a reolir;
•    Adran 60 o Ddeddf Cyfiawnder Troseddol a Threfn Gyhoeddus 1994, yn ymwneud â chwilio am arfau bygythiol neu offerynnau peryglus y gellid eu defnyddio, neu y gellid bod wedi’u defnyddio, mewn digwyddiadau difrifol dreisgar;
•    Adrannau 43 a 47A1 o Ddeddf Terfysgaeth 2000, yn ymwneud â chwilio am dystiolaeth neu eitemau cysylltiedig â therfysgaeth.

Pam y gallech gael eich stopio a’ch chwilio

Gellir ond chwilio o dan God A Deddf yr Heddlu a Thystiolaeth Droseddol 1984 ac Adran 23 o Ddeddf Camddefnyddio Cyffuriau 1971 ac Adran 43 o Ddeddf Terfysgaeth 2000 os oes gan yr heddwas sail resymol i gredu y bydd yn canfod yr hyn y mae’n chwilio amdano.

Nid oes angen i heddweision fod â sail resymol i gredu y byddant yn canfod unrhyw beth ar gyfer chwilio o dan Adran 60 o Ddeddf Cyfiawnder Troseddol a Threfn Gyhoeddus 1994 ac Adran 74A o Ddeddf Terfysgaeth 2000.  Fodd bynnag, ni ellir defnyddio’r pŵer hwn heb ganiatâd Prif Gwnstabl Cynorthwyol.

Rhaid bod gan yr heddwas sail ddigonol ar gyfer y chwilio. Er enghraifft, rhaid gallu eich cysylltu â gwybodaeth gywir a chyfredol. Oni bai eich bod yn cyfateb i ddisgrifiad o rywun a amheuir o gyflawni trosedd, ni ddylai heddweision seilio eu penderfyniad i stopio a chwilio ar eich ymddangosiad, yr hyn rydych yn ei wisgo na’r ffaith y gallech fod wedi cyflawni trosedd yn y gorffennol. Gall ymddangosiad gynnwys ffactorau megis eich oedran, anabledd, ailbennu rhywedd, hil, crefydd/cred, rhyw neu gyfeiriadedd rhywiol.

Beth ddylech chi ei wneud os cewch eich stopio a/neu eich chwilio?

Nid yw’r ffaith eich bod yn cael eich stopio’n golygu eich bod yn cael eich arestio na’ch bod wedi gwneud unrhyw beth o’i le. Mae’r heddlu’n gwybod bod cael eich chwilio’n anghyfleustra a dylent geisio cyflawni’r chwilio mor gyflym ag y gallant a chan achosi cyn lleied o straen ag y gallant. Ond er mwyn diogelwch y cyhoedd, rhaid i’r chwilio fod yn drwyadl.

• Mae gan heddweision yr hawl i gael eu trin ag urddas a pharch.
• Nid yw’r broses yn fater gwirfoddol – mae’r gyfraith yn rhoi’r hawl i’r heddlu stopio a chwilio, pan fo gan yr heddweision amheuaeth resymol yn sail i wneud hynny.
• Nid oes angen eich caniatâd ar yr heddweision i chwilio drwy eich eiddo – os gwrthodwch, gellir chwilio drwy orfodaeth.
Gwybod beth yw eich hawliau
Os ydych yn gwneud rhywbeth sy’n golygu dod i gysylltiad â’r heddlu, mae angen i chwi wybod beth yw eich hawliau:

•    Mae gennych hawl i gael eich trin yn deg a chyda pharch gan yr heddlu bob adeg.
•    Dylai’r heddlu eich trin ag urddas a pharch.
•    Dylent ddweud wrthych pam y cawsoch eich stopio;
•    Dylent roi eu manylion i chi, gan gynnwys enw, rhif heddwas a gorsaf heddlu.
•    Dylent roi copi i chi o’r ffurflen stopio a chwilio.

Beth allwch chi ei wneud os ydych yn anfodlon â’r modd y cawsoch eich trin?

Dylai’r heddwas eich trin yn deg a chyda pharch. Os ydych yn anfodlon ynghylch y ffordd y cawsoch eich trin, gallwch gwyno. Os ydych yn teimlo i chi gael eich trin yn wahanol oherwydd eich cefndir ethnig, oedran, rhyw, cyfeiriadedd rhywiol, hunaniaeth o ran rhywedd, crefydd neu anabledd, gallwch gwyno. Bydd o gymorth os byddwch yn cadw’r ‘daleb’ a gawsoch gan yr heddlu.

Gallwch gael cyngor ynghylch sut i wneud cwyn oddi wrth y canlynol:

•    Gorsaf Heddlu
•    Swyddfa eich Comisiynydd Heddlu a Throseddu lleol
•    Comisiwn Cwynion Annibynnol yr Heddlu
•    Y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol
•    Cyfreithiwr

Rydym yn croesawu’ch adborth ar eich profiad – cysylltwch â ni a byddwn yn falch o wrando ar yr hyn sydd gennych i’w ddweud.

Os hoffech gael mwy o wybodaeth ynghylch eich cofnod stopio a chwilio – cliciwch yma

Os hoffech wneud cwyn ynghylch achlysur diweddar o stopio a chwilio – cliciwch yma

Hap-samplu Stopio a Chwilio

Bydd y Comisiynydd yn hap-samplu ffurflenni stopio a chwilio’n rheolaidd.  Mae hynny’n golygu y bydd ffurflenni sydd wedi’u dewis ar hap yn cael eu harchwilio i sicrhau bod yr heddweision wedi’u llenwi’n gywir.  Bydd yr hap samplu’n monitro’n arbennig bod y stopio a chwilio wedi digwydd yn unol â’r gyfraith a’r gweithdrefnau priodol a bod y chwilio wedi bod ar sail gyfreithlon gydag eglurhad addas.

Gan ddefnyddio cronfa ddata lle cedwir ffurflenni stopio a chwilio, bydd y Comisiynydd yn sicrhau bod pob hapsampl yn cynnwys cyfran o ffurflenni ar gyfer pobl dduon a lleiafrifoedd ethnig a gafodd eu stopio a’u chwilio.  Gan dderbyn bod pobl dduon a lleiafrifoedd ethnig yn cael eu stopio a’u chwilio’n anghymesur o aml, mae craffu fel hyn yn gallu sicrhau bod pwerau’n cael eu defnyddio mewn ffordd deg ac yn herio priodol ar gamddefnyddio pwerau ac yn sicrhau yr ymchwilir i achosion o’r fath.

Gwybodaeth ddefnyddiol:

•    Pwerau Stopio a Chwilio: A yw’r heddlu’n eu defnyddio mewn ffordd effeithiol a theg – dolen isod http://www.justiceinspectorates.gov.uk/hmic/media/stop-and-search-powers-20130709.pdf

•    Ymateb y Comisiynydd Heddlu a Throseddu i’r Ysgrifennydd Cartref – dolen isod Response-to-Stop-and-Search-report

•    Gwybod beth yw eich hawliau – dolen isod https://www.gov.uk/police-powers-to-stop-and-search-your-rights

MENU